Jesteś tutaj: Serwis Forum Technika Nawożenie


Nawożenie Makro



Dozowanie makro- i mikroelementów dla roślin.
Chemia i parametry wody. Nawozy. + nowy temat

27 kwi 2013, 15:29 Nawożenie Makro  (#1)  

Witam wszystkich (pierwszy post)

Chciałbym dla pewności potwierdzenia od kogoś bardziej doświadczonego co do moich wyliczeń.

Akwarium 25 litrów (18 litrów netto)
oświetlenie - 0,8W/litr
podłoże - żwirek
Filtracja - Eheim 2013 + kaskada
Co2 z butli + dyfuzor
Obsada - trochę Red Cherry

znalazłem program spider, nie wiem czy jest jeszcze aktualny..
Starałem się utrzymać stosunek npk 10:1:20

Obrazek

I tutaj stosunek NPK

Obrazek


MIKRO mam oddzielnie kupione i będę lał jak jest na opakowaniu, dlatego chodzi mi tylko o zrobienie dobrego nawozu MAKRO
Jakieś rady ?



Marcin987
 

27 kwi 2013, 15:35 Nawożenie Makro  (#2)  

Marcin987 napisał(a):Akwarium 25 litrów (18 litrów netto)
oświetlenie - 0,8W/litr
podłoże - żwirek :shock:
Filtracja - Eheim 2013 + kaskada
Co2 z butli + dyfuzor
Obsada - trochę Red Cherry

Jakieś rady ?

Kup sobie dobre podłoże.
Żaden system nawożenia nie gwarantuje sukcesu ,wszystko zależy od twojej wiedzy.
tao.

Avatar użytkownika

tao
Znający temat
 
Posty: 1359
Dołączył: 16 mar 2012, 10:44

27 kwi 2013, 15:39 Nawożenie Makro  (#3)  

Czyli ilość soli dobrze dobrana ?


1) Czy jest ono nie zbędne ?

2) Bo rozumiem że mówimy tutaj powiedzmy o dwóch znanych Amazonia lub Pro Soil ?

3) co z nawożeniem przez tanie kulki które wciska się w żwir



Marcin987
 

27 kwi 2013, 21:17 Nawożenie Makro  (#4)  

Witaj!
przy takim małym akwarium, jak pisał tao - kup sobie aktywne podłoże z nawozami w środku i ewentualnie jakieś standardowe nawozy makro i mikro, koszty przy baniaku 25L będziesz miał niewielkie.

Po co ci i kaskada i 2013?????
Jakie masz światło dokładnie? z ciekawości bo mam też taki baniak ;)
pobór K ustaw 15 a Mg 5

w polu gdzie się miesza sól wpisz K2SO4 20g i MgSO4 20g
będziesz miał wtedy około NPK 10:1:20 i Mg 5

Avatar użytkownika

matu
Z dużym doświadczeniem
 
Posty: 3539
Dołączył: 13 paź 2012, 23:17
Miasto: Gdańsk

28 kwi 2013, 13:36 Nawożenie Makro  (#5)  

matu napisał(a):Witaj!
przy takim małym akwarium, jak pisał tao - kup sobie aktywne podłoże z nawozami w środku i ewentualnie jakieś standardowe nawozy makro i mikro, koszty przy baniaku 25L będziesz miał niewielkie.

Po co ci i kaskada i 2013?????
Jakie masz światło dokładnie? z ciekawości bo mam też taki baniak ;)
pobór K ustaw 15 a Mg 5

w polu gdzie się miesza sól wpisz K2SO4 20g i MgSO4 20g
będziesz miał wtedy około NPK 10:1:20 i Mg 5


Dzięki za podpowiedzi. Wiem że firmowe nawozy przy takiej wielkości nie są duzym kosztem, jednak jak wyjdzie mi przy takim nawożeniu solami, przesiadam się na jesień na większe akwarium. Chce spróbować na tym mniejszym, zeby dobrze sie przygotować przed zakupem większego.
Kaskade miałem to zamontowałem, wiele razy powtarzane było że cyrkulacja jest cholernie ważna, więc dawałem dodatkowo. Wszystkie roślinki się delikatnie ruszają, więc dobrze jest.
Jak już opanuje akwarium i wszystko bedzie dobrze, najwyzej odłącze kaskade i zobacze co się stanie.
Kaskada tez czyści mi tafle wody z tej błony białkowej, która chyba jest przeważnie jak ktos stosuje sole.

Jeśli chodzi o światło to powiedziałem tak na oko gdyż tak naprawde mam świetlówke "sylvania 24w lynx-l"

I daje to 1w/litr, ale zmontowałem sobie pokrywę gdzie światło podniosłem wyżej niż zwykle i na środku pare razy owinąłem świetlówkę taśmą izolacyjną przez co nie świeci cała, mam niby teraz dwa małe źródła światła (bo środek jest zaklejony) no i nie mam odłbyśników
Więc trochę kombinowane, ale myślę ze będzie ok.


Zmieniłem według Twoich rad:


Obrazek


Obrazek


Jest teraz ok ? Mogę mieszać ? : )



Marcin987
 

28 kwi 2013, 14:06 Nawożenie Makro  (#6)  

Marcin987
Na gołym żwirku będzie ci ciężko utrzymać stabilne nawożenie,kulki zaś są nieobliczalne bo nigdy nie wiadomo jak się szybko rozpuszcza i ile czego wniosą do twojego nawożenia.
K2So4 nie jest tobie potrzebne pozostając przy jałowym podłożu,gdy zmienisz na jonowymienne wtedy się przyda dodatkowy potas.
Co do kalkulatora i wyliczeń,to nie potrzebujesz podmieniać tyle wody30% wystarcza w zupełności.
Natomiast stężenie azotu i fosforu nie dobierasz do tego co wyczytałeś i wszyscy piszą do okola a do zapotrzebowania twojego akwa.
Z mojego doświadczenia powiem, że azot na poziomie 5mg/l tygodniowo może okazać się trafiona dawką podzielona na dawki dzienne.
Fosfor przy takim azocie powinien być 10x mniejszy.
Magnez podawałbym jednorazowo 5mg/l po każdej podmianie i to wszystko .
Mikro zacznij od dawki tygodniowej Fe=0,1mg/l .
Gdyby okazało się większe zapotrzebowanie na azot i fosfor, wystarczy zwiększyć delikatnie dawkę obu soli np.z 2ml na 2,5ml.
Nie rozrabiaj tak dużo nawozu 100ml buteleczki w zupełności wystarczy na 50 dni przy dawce 2ml codziennie.Pamiętaj aby rozrobione sole były w osobnych butelkach.Je żeli nie masz wagi to gramy przeliczaj na ml.
Żaden system nawożenia nie gwarantuje sukcesu ,wszystko zależy od twojej wiedzy.
tao.

Avatar użytkownika

tao
Znający temat
 
Posty: 1359
Dołączył: 16 mar 2012, 10:44

28 kwi 2013, 14:30 Nawożenie Makro  (#7)  

tao napisał(a):Marcin987
Na gołym żwirku będzie ci ciężko utrzymać stabilne nawożenie,kulki zaś są nieobliczalne bo nigdy nie wiadomo jak się szybko rozpuszcza i ile czego wniosą do twojego nawożenia.
K2So4 nie jest tobie potrzebne pozostając przy jałowym podłożu,gdy zmienisz na jonowymienne wtedy się przyda dodatkowy potas.
Co do kalkulatora i wyliczeń,to nie potrzebujesz podmieniać tyle wody30% wystarcza w zupełności.
Natomiast stężenie azotu i fosforu nie dobierasz do tego co wyczytałeś i wszyscy piszą do okola a do zapotrzebowania twojego akwa.
Z mojego doświadczenia powiem, że azot na poziomie 5mg/l tygodniowo może okazać się trafiona dawką podzielona na dawki dzienne.
Fosfor przy takim azocie powinien być 10x mniejszy.
Magnez podawałbym jednorazowo 5mg/l po każdej podmianie i to wszystko .
Mikro zacznij od dawki tygodniowej Fe=0,1mg/l .
Gdyby okazało się większe zapotrzebowanie na azot i fosfor, wystarczy zwiększyć delikatnie dawkę obu soli np.z 2ml na 2,5ml.
Nie rozrabiaj tak dużo nawozu 100ml buteleczki w zupełności wystarczy na 50 dni przy dawce 2ml codziennie.Pamiętaj aby rozrobione sole były w osobnych butelkach.Je żeli nie masz wagi to gramy przeliczaj na ml.



Hmm no to chyba w poniedziałek pojadę do sklepu i kupie Pro Soil, jeśli doradzacie tak. czytałem o podłożu i wiem (z forum) że na takim podłożu jest łatwiej przy jakiś błędach nawożenia. Więc jutro restart na starym filtrze.


Tylko teraz są są dwie sprzeczne trochę teorie.
Tao mówisz o mniejszych dawkach, a matu sporo większych.
Obaj jednak zwracacie uwagę na stosunek npk.
I teraz które zastosować ? Nie chce nikogo urazić, bo obaj zainteresowaliście się moim tematem i radzicie, tylko które teraz wybrać ?


Tao sugerując się Twoimi radami będzie to tak:

K już nie zmniejsze zeby był idealny stosunek 10(N)-1(P)-20(K).
rozrabiam w 500ml, bo takie mam butelki akurat, jest to znikoma ilość soli, więc zostane przy tej dawce. Mam trzy oddzielne butelki na te sole.
Czyli magnezu dawać tygodniową dawkę (tutaj mam wyliczenia po 2ml czyli poprostu razy 7 i tyle.) ?


Obrazek

Obrazek




Tao mam pytanie, czy nawożenie MATU nie będzie dla mnie łatwiejsze ? tzn Twoje też jest dobre, ale mogą się własnie jak zauważyłeś pojawiać braki i czy będę umiał wychwycić jako jeszcze początkujący w solach, czego brakuje i wyrównywać ?
PS. wagę mam jubilerską.



Marcin987
 

28 kwi 2013, 14:42 Nawożenie Makro  (#8)  

Marcin987 napisał(a):Tao mam pytanie, czy nawożenie MATU nie będzie dla mnie łatwiejsze ? tzn Twoje też jest dobre, ale mogą się własnie jak zauważyłeś pojawiać braki i czy będę umiał wychwycić jako jeszcze początkujący w solach, czego brakuje i wyrównywać ?
PS. wagę mam jubilerską.

A to mas być łatwo ,czy dobrze.
Trudno sam siebie oceniać,więc niech zrobią to inni.
Nie mając testów i tak się nie dowiesz czy dobrze nawozisz.
Jeśli myślisz że mając wyższe stężenie jest to dobre rozwiązanie to powiem że jesteś w błędzie.
Nawożąc w taki sposób szybko można przedawkować -zablokował wchłanianie soli.
Żaden system nawożenia nie gwarantuje sukcesu ,wszystko zależy od twojej wiedzy.
tao.

Avatar użytkownika

tao
Znający temat
 
Posty: 1359
Dołączył: 16 mar 2012, 10:44

28 kwi 2013, 14:55 Nawożenie Makro  (#9)  

ok, spróbuję najpierw od mniejszych stężeń no i jutro dam tego PRO SOILa.
Rozumiem, że samo to podłoże wystarczy, już niczym nie sypie ?
Za pare tygodni odkopię temat i napisze jak poszło.



Marcin987
 

28 kwi 2013, 15:07 Nawożenie Makro  (#10)  

Marcin987 napisał(a):Ok, spróbuję najpierw od mniejszych stężeń no i jutro dam tego PRO SOILa.
Rozumiem, że samo to podłoże wystarczy, już niczym nie sypie ?
Za pare tygodni odkopię temat i napisze jak poszło.

Nawożenie tego podłoża to całkiem inna para kaloszy.
Całkiem inaczej się nawozi takie akwa .
Żaden system nawożenia nie gwarantuje sukcesu ,wszystko zależy od twojej wiedzy.
tao.

Avatar użytkownika

tao
Znający temat
 
Posty: 1359
Dołączył: 16 mar 2012, 10:44

28 kwi 2013, 15:09 Nawożenie Makro  (#11)  

tao napisał(a):
Marcin987 napisał(a):Ok, spróbuję najpierw od mniejszych stężeń no i jutro dam tego PRO SOILa.
Rozumiem, że samo to podłoże wystarczy, już niczym nie sypie ?
Za pare tygodni odkopię temat i napisze jak poszło.

Nawożenie tego podłoża to całkiem inna para kaloszy i ma się nijak do tego co pisałem wcześniej o nawożeniu.



A do jakiego podłoża zalecałeś swoje nawożenie, to co jest wyżej jest tylko do żwirku ?

Wiem ze przy aktywnym podłozu zwłaszcza na początku trzeba uważać, bo dużo oddaje to kolumny wody, ale jak się już ustabilizuje to w/w nawożenie nie będzie do niego pasowało ?



Marcin987
 

28 kwi 2013, 15:16 Nawożenie Makro  (#12)  

mam nadzieję, że za bardzo 'inaczej' od tao nie piszę aczkolwiek chciałeś mieć NPK 10:1:20 to ci podpowiedziałem
światła masz moc, niech tak zostanie :)

tao, będę wdzięczny za informację, czemu się nie dodaje K przy jałowym podłożu, jak to się ma też do ziemi pod spodem ? mam ziemię pod bazaltem i leję 10:1:20 mniej więcej

Avatar użytkownika

matu
Z dużym doświadczeniem
 
Posty: 3539
Dołączył: 13 paź 2012, 23:17
Miasto: Gdańsk

28 kwi 2013, 15:24 Nawożenie Makro  (#13)  

Marcin987 napisał(a):
tao napisał(a):
Marcin987 napisał(a):Ok, spróbuję najpierw od mniejszych stężeń no i jutro dam tego PRO SOILa.
Rozumiem, że samo to podłoże wystarczy, już niczym nie sypie ?
Za pare tygodni odkopię temat i napisze jak poszło.

Nawożenie tego podłoża to całkiem inna para kaloszy i ma się nijak do tego co pisałem wcześniej o nawożeniu.


A do jakiego podłoża zalecałeś swoje nawożenie, to co jest wyżej jest tylko do żwirku ?

Wiem ze przy aktywnym podłozu zwłaszcza na początku trzeba uważać, bo dużo oddaje to kolumny wody, ale jak się już ustabilizuje to w/w nawożenie nie będzie do niego pasowało ?

Tak to była propozycja do jałowego podłoża takiego jak żwir.
Nie wahaj się kup Aquatic-Nature Pro-Soil -pomgę.
Nie w temacie bo zbyt wielu jest naśladowców, przez których są same problemy.
Możesz tym czasem poczytać sobie tutaj co nieco.
http://www.roslinyakwariowe.pl/dyskusje ... 51853.html
matu napisał(a):tao, będę wdzięczny za informację, czemu się nie dodaje K przy jałowym podłożu, jak to się ma też do ziemi pod spodem ? mam ziemię pod bazaltem i leję 10:1:20 mniej więcej

Ma się dokładnie tak samo,niestety ale odpowiedz na tą informację musisz sobie sam poszukać.(szukaj w temacie spidera o EI)
Ps.
Ignoruje posty pisane z malej litery. :shock:
Żaden system nawożenia nie gwarantuje sukcesu ,wszystko zależy od twojej wiedzy.
tao.

Avatar użytkownika

tao
Znający temat
 
Posty: 1359
Dołączył: 16 mar 2012, 10:44

28 kwi 2013, 15:35 Nawożenie Makro  (#14)  

Od siebie muszę napisać, że jeśli faktycznie masz ok 1w/l + co2, wymiana wody 30/50 % tygodniowo, do tego obsada to tylko trochę krewetek to tygodniowe dawki: azot 5 fosfor 0,3 i co najważniejsze potas ok 3 pm (!), doprowadzą do katastrofy - nie inaczej.

Idea nawożenia ''na styk'' to jakiś pokręcony żart, ja wręcz przeciwnie uważam, że zawsze lepiej mieć więcej niż mniej w zbiorniku. Jestem przeciwnikiem wygłaszania teorii o blokowaniu przez jakieś pierwiastki. Oczywiście takie sytuacje mają prawo nastąpić ale jeśli wszystko ''ostro'' się rozjedzie. Czy azot w stosunku do fosforu jest 20-1, 30-1 czy 10-1 nie ma praktycznie żadnego znaczenia. Jeśli mamy wszystko w zbiorniku(według testów i wyliczeń) a rośliny nie rosną to najczęstszą przyczyną jest organiczny węgiel, który hamuje wchłanianie pierwiastków lub brak co2. Częsta przyczyna to także fosfor, który jest na pograniczu (0,1/0,2) i zbiornik HT nie może się rozkręcić.

I nie namawiam tu na EI tylko sugeruje, że ta ilość to za mało - ale jak widzisz marcin987 szkoły są różne ale Ty wybierasz.
Ostatnio edytowano 28 kwi 2013, 15:57 przez AdamW, łącznie edytowano 1 raz
Obrazek

Avatar użytkownika

AdamW
Znający temat
 
Posty: 1102
Dołączył: 27 sty 2010, 23:19
Miasto: Gdynia

28 kwi 2013, 15:53 Nawożenie Makro  (#15)  

AdamW napisał(a):Od siebie muszę napisać, że jeśli faktycznie masz ok 1w/l + co2, wymiana wody 30/50 % tygodniowo, do tego obsada to tylko trochę krewetek to tygodniowe dawki: azot 5 fosfor 0,3 i co najważniejsze potas ok 3 pm (!), doprowadzą do katastrofy - nie inaczej.

Idea nawożenia ''na styk'' to jakiś pokręcony żart,

Nie mam zwyczaju wprowadzania nikogo w błąd,staram się pomagać nie szkodzić (taka mam zasadę). :oops:
Jeżeli uważasz to za żart, koniecznie przeczytaj to co proponowałem autorowi tematu
http://www.roslinyakwariowe.pl/dyskusje ... 51853.html

Zwróć uwagę na światło bo do tego głownie się odnosisz.
Zapominając o innych rzeczach które maja wpływ na pobór nawozów jakim jest np. masa roślinna.
Link wybrany z powodu podobnego litrażu i podłoża.
Ostatnio edytowano 28 kwi 2013, 16:01 przez tao, łącznie edytowano 2 razy
Żaden system nawożenia nie gwarantuje sukcesu ,wszystko zależy od twojej wiedzy.
tao.

Avatar użytkownika

tao
Znający temat
 
Posty: 1359
Dołączył: 16 mar 2012, 10:44

28 kwi 2013, 15:59 Nawożenie Makro  (#16)  

Dzięki tao! Poczytam... :)

Avatar użytkownika

matu
Z dużym doświadczeniem
 
Posty: 3539
Dołączył: 13 paź 2012, 23:17
Miasto: Gdańsk

28 kwi 2013, 16:08 Nawożenie Makro  (#17)  

Tao, bardzo się cieszę, że pomagasz i w tym wątku z linka pomogłeś - tylko nie bardzo rozumiem, czemu tam jest wklejona moja wypowiedź odnośnie dozowników ?

To jest to, co odpowiedziałem na priv kolegi:

Ja bym wziął PSoila, i nawoził tak jak podał Matu - wymiany wody robiłbym co 5 dni (!) co da pewna średnią pomiędzy tym co napisal Matu a Tao. Da Ci to lepszy potencjał REDOX i tym samym czystszą wodę. Jestem także zwolennikiem podawania nawozów codziennie. Przy takim podłożu nie należy panikować jak na początku znika fosfor - nawozić trzeba dalej normalnie, prędzej czy później podłoże się nasyci. Jak chcesz to możesz rozbijać makro na poszczególne butelki, może to i dobry pomysł - będziesz bardziej uniwersalny jak coś będziesz chciał zmienić.


Ja mam takie zdanie a Ty swoje - a Marcin sam wybierze :wink:
Obrazek

Avatar użytkownika

AdamW
Znający temat
 
Posty: 1102
Dołączył: 27 sty 2010, 23:19
Miasto: Gdynia

28 kwi 2013, 16:21 Nawożenie Makro  (#18)  

AdamW napisał(a):nie bardzo rozumiem, czemu tam jest wklejona moja wypowiedź odnośnie dozowników ?

Trudno powiedzieć dlaczego tak się stało .
Prawdopodobnie uznałem,że to najlepsza odpowiedz- pomoc na pytanie.
Jeśli czujesz się z tego powody urażony przepraszam. :oops:
Grzegorz.K
Żaden system nawożenia nie gwarantuje sukcesu ,wszystko zależy od twojej wiedzy.
tao.

Avatar użytkownika

tao
Znający temat
 
Posty: 1359
Dołączył: 16 mar 2012, 10:44

28 kwi 2013, 16:26 Nawożenie Makro  (#19)  

Myślę że teorie nawożenia zarówno MATU jak i AdamaW sa łatwiejsze... tzn nie doprowadzamy do sytuacji, gdzie czegoś zaczyna brakować, a przy mocniejszym świetle (w następnym akwarium już bede wiedział ze tak mocnego światła nie potrzeba) o problemy nie trudno.

Dlatego na początku postaram się tak jak proponuje ADAMW i MATU, zachowując jednak odpowiedni stosunek.
Częste podmiany chociaż trochę uciążliwe to jednak myśle że pozwolą mi uniknąc sytuacji, gdzie któregoś makroelementu nazbiera się naprawdę dużo.

Jutro postaram się zrobić restart, będę robił zdjęcia i zapisywał to co robię.
za pare tygodni zdam relacje co i jak.


Teoria TAO jest jak najbardziej też ciekawa, zwłaszcza gdy mamy żyzne podłoże, wtedy nawet jak będzie czegoś mniej, to podłoże będzie amortyzowało braki...
Jednak na razie zacznę od tego co napisali MATU i ADAMW.

Dziękuję za ciekawy wątek :)



Marcin987
 

28 kwi 2013, 16:38 Nawożenie Makro  (#20)  

Jeśli czujesz się z tego powody urażony przepraszam.


Nie przesadzaj, daleko mi do urażenia :) Wczytałem się w wątek i faktycznie pytanie było o dozowanie podczas wyjazdu - teraz rozumiem, mój błąd.
Obrazek

Avatar użytkownika

AdamW
Znający temat
 
Posty: 1102
Dołączył: 27 sty 2010, 23:19
Miasto: Gdynia







Powiązane tematy
  • Nawożenie qualdrop.

    Cześć, nawożę od jakiegoś czasu qualdrop BASIC i FORTE Fe. Do wody RO dodaje też mineralizator qualdrop. Teraz mam pytanie czy muszę jeszcze czymś nawozić czy to już wszystko bo zastanawia Mnie czy d...

    Wyświetlenia: 544 | Odpowiedzi: 11 czytaj więcej...

  • Prawidłowe nawożenie w moim 200L akwarium

    Witam posiadam 200 litrowe akwarium od ponad roku i ciągle zmagam się z proporcjami nawozów. Początkowo miał być to zwykły low-tech ale z czasem popłynąłem w kierunku HT i tak już mam. Akwarium 200 l...

    Wyświetlenia: 1587 | Odpowiedzi: 23 czytaj więcej...

  • Nawożenie

    Witam, jak nawozić akwarium czytałem że najlepiej mieć np No3-10 Po4-1 Fe-0.4 ale nie wiem jak to rozumieć, czy po podmianie wody mam ustawić takie parametry a później każdego dnia dolewać tyle nawozó...

    Wyświetlenia: 580 | Odpowiedzi: 7 czytaj więcej...

  • Nadmiar potasu i nawożenie

    Witam wszystkich. Jestem Piotrek To mój pierwszy post więc proszę o wyrozumiałość :) Dane mojego zbiornika: Akwarium 112L Oświetlenie: Aquael Leddy Tube Retro Profit 16W T5 Plant + Sunny 16W T5,Świec...

    Wyświetlenia: 1117 | Odpowiedzi: 21 czytaj więcej...

  • Woda RO a nawożenie

    To już moja 2 próba z podmianami wody RO. W wcześniejszym zbiorniku po przejściu na RO z czasem miałem problemy z sinicami. Twraz mam nowy, większy zbiornik i widzę po jakimś czasie powtórkę z rozrywk...

    Wyświetlenia: 911 | Odpowiedzi: 6 czytaj więcej...



Recenzje

Ładowanie...

Baza wiedzy akwarystycznej


 
  Działamy od 2001 roku i wspólnie z ponad
30 tysiącami akwarystów z całej Polski zdobywamy wiedzę i dzielimy się doświadczeniem oraz informujemy o nowościach z branży
akwarystycznej.

 

Sklep firmowy

Bogata oferta ponad 300 gatunków i odmian roślin. Ponad 15 000 produktów dostępnych wysyłkowo lub do
odbioru osobistego w Krakowie (obowiązuje rezerwacja).
Punkt odbiorów: Kraków ul. Młyńska Boczna 5



Użytkownicy przeglądający ten dział: Kamil8686 i 23 gości

Copyright © 2001-2020 roslinyakwariowe.pl ®
Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, rozpowszechnianie całości lub fragmentów strony zabronione.