Lista artykułów

Rośliny akwariowe - baza wiedzy

Związki fosforu w wodzie (P) - rośliny akwariowe



W internecie krążą różne informacje nt. możliwości pochłaniania fosforu przed podłoże, jego korelacji z azotem oraz wpływie na glony. Postanowiliśmy się rozprawić z mitami nt. fosforu bazując wyłącznie na faktach naukowych.

Spis treści:

  • Prawidłowy poziom fosforu w akwarium
  • Fosfor a glony
  • Akumulacja fosforu w podłożu
  • Uwalnianie fosforu z podłoża

Prawidłowy poziom fosforu w akwarium

W wodach powierzchniowych czystych zawartość fosforu wynosi 0.01 – 0.1 mg/l.

W akwariach roślinnych za bezpieczny przedział uważa się stężenie PO4: 0.6-  1.2 mg/l

W naturze jest go niewiele w stosunku do pozostałych pierwiastków i to z reguły on jest czynnikiem limitującym produkcję. Za to akumulacja fosforu w żywych komórkach przeważa znacząco nad innymi pierwiastkami.

Na lądzie pierwiastek ten występuje głównie w apatytach i fosforytach, w wodzie występuje w kilku formach – w postaci zawiesiny, w postaci rozpuszczonej oraz w formie koloidalnej, jednak przede wszystkim jego największa ilość jest zakumulowana w osadach dennych.

Fosfor a glony

Związki fosforu obok związków azotu zaliczamy do tzw. biogenów i są one główną przyczyną procesu eutrofizacji, czyli wzrostu trofii zbiorników wodnych.

W wodach powierzchniowych obserwuje się okresowość występowania fosforanów w zależności do pory roku. W lecie, kiedy intensywność pobierania tych związków jest bardzo duża zawartość fosforanów w wodzie spada, w zimie występuje proces odwrotny – następuje wzrost stężenia fosforanów gdyż w tym okresie następuje masowe wymieranie roślin, mikroorganizmów i dochodzi do mineralizacji fosforanów.  Stąd duże stężenie fosforanów w wodzie kranowej i częste plagi glonów w akwariach w okresie zimowym.

Fosforanowa forma tego pierwiastka jest najłatwiej przyswajalną formą. Tylko niektóre gatunki glonów są w stanie przyswajać fosfor organiczny, gdyż posiadają fosfatazę – enzym uwalniający fosforany ze związków organicznych (Kajak 2001) - dlatego nawozy takie jak Ferka, CAL czy Seachem zawierające organiczne formy fosforu nie wpływają negatywnie na rozwój glonów w akwarium.

Mineralizacja fosforu zwartego w roślinach dokonuje się przede w wszystkim w wyniku autolizy fermentacyjnej i zachodzi bez udziału bakterii. Proces ten przebiega stosunkowo szybko. Golterman (1960) wykazał, iż już po 5 godzinach 49% fosforu zawartego w zielenicy Scenedesmus quadricauda przechodzi do wody w postaci fosforanów.

Dlatego tak ważne jest usuwanie z akwarium obumierających glonów po zastosowanej kuracji, sprzyjające są również duże podmiany wody.
 

Akumulacja fosforu w podłożu

Odwrotnie zachowuje się azot. Zaledwie 20% ogólnej ilości azotu ulega mineralizowaniu w drodze autolizy. Fosfor ulega silniejszemu wiązaniu w osadach dennych niż azot, dlatego ilość dostępnego fosforu dla zakorzenionych roślin łodygowych a także planktonu roślinnego w toni wodnej zależeć będzie od warunków wymiany fosforu między dnem i wodą.

Zdolność sorpcyjna osadów dennych jest tym większa, im cząsteczki osadu są mniejsze, a także im więcej znajduje się w osadzie koloidów mineralnych i organicznych. Najsilniejszy wpływ na wymianę fosforu między osadem i wodą wywiera odczyn przydennej warstwy wody.

Dlatego na podłożach typu powder fosfor pochłaniany jest szybciej przed podłoże, podobnie - jeśli nie mamy gęstęgo trawnika a substrat jest odkryty - fosfor będzie również pochłaniany w większym stopniu.

Przy reakcji zasadowej wielokrotnie większe ilości fosforu znajdują się w wodzie niż przy reakcji kwaśnej. Dlatego kwasne podłoza typu AquaSoil Amazonia lub inne z dodatkiem torfu wpływają korzystnie na stabilizację fosforanów w osadach dennych.

Czas przechodzenia fosforu z dna do toni wodnej zależy od powierzchni osadu dennego – im jest ona większa w stosunku do objętości wody zbiornika - tym proces wymiany zachodzi szybciej.

Fosfor wykazuje dość duże powinowactwo do wapnia, żelaza i glinu, im więcej jest w wodzie jonów tych pierwiastków – tym intensywniej zachodzi sedymentacja fosforu.

W środowiskach zasadowych jest silnie wiązany właśnie przez wapń a w kwaśnych przez żelazo, glin i mangan oraz sorbowany przez kompleksy glebowe i minerały– z tego właśnie względu do wód powierzchniowych dopływa go niewiele (Kajak 2001).

W wodzie może też zachodzić intensywna sedymentacja fosforu wraz z węglanem wapnia w procesie odwapnienia biologicznego.

Na dnie zbiorników zachodzą procesy rozkładu, które prowadzą do powstania mineralnej formy fosforu - fosforanów, które wiążą się z jonami metali dając związki rozpuszczalne w zależności od pH i stężenia tlenu (Kajak 2001). Na przykład w wodzie żelazo trójwartościowe tworzy z jonem fosforanowym trudno rozpuszczalny związek, natomiast forma dwuwartościowa żelaza – łatwo rozpuszczalny (w warunkach deficytu tlenowego w warstwie przydennej żelazo przechodzi najczęściej w formę dwuwartościową – łatwiej przyswajalną przez rośliny).
 

Uwalnianie fosforu z podłoża

Fosforany z podłoża przedostają się do słupa wody w wyniku działania kilku różnych mechanizmów, które zależą od warunków chemicznych i ekologicznych (np. ilości bentosu). Są to począwszy od falowania i resuspensji osadów na uwalnianiu fosforu przez cząsteczki osadu kończąc. Warto zauważyć, że intensyfikacja mechanizmów dostarczania fosforu z podłoża do toni wodnej rośnie odwrotnie proporcjonalnie do stężenia fosforanów w wodzie. Może się i tak zdarzyć, że zmącone cząsteczki osadu pochłoną zawarty w toni wodnej fosfor przyczyniając się w ten sposób to regulacji jego stężenia w wodzie (Kajak 2001). Ilość uwolnionego fosforu zależy silnie od powierzchni podlegającej falowaniu, czyli powierzchni tzw. „aktywnego dna”.

Procesy uwalniania fosforu z osadów dennych są niezbędnym czynnikiem w mineralnym żywieniu roślin łodygowych, gatunków pływających w toni lub na powierzchni wody, czyli tych, które nie posiadają odpowiednio przystosowanego systemu korzeniowego do pobierania substancji z podłoża. Dodatkowo w przypadku gatunków błotnych rosnących w zanurzeniu (z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym) transport fosforu do toni wodnej intensyfikuje procesy asymilacji tego pierwiastka (w grę wchodzi wtedy również pobieranie przez organy zielone).



Przeczytaj także

Dozownik nawozów Chihiros
Dozownik nawozów Chihiros
Z przyjemnością przedstawiamy nowość w naszej ofercie - dozownik płynów Chihiros. Dzięki niemu łatwo i wygodnie możesz rozwiązać kwesti...
Nawozy Tokamachi
Nawozy Tokamachi
Na rynku pojawiła się kolejna marka nawozów dedykowanych roślinom akwariowych - TOKAMACHI... Na rynku pojawiła się kolejna marka nawoz...
Nawozy NEO
Nawozy NEO
Do bogatej oferty odżywek dla roślin akwariowych w naszym sklepie dołączyły nawozy koreańskiej marki NEO, znanej z wysokiej jakości...
Identyfikator niedoborów u roślin
Identyfikator niedoborów u roślin
Dzięki kluczowi do oznaczania niedoborów mineralnych, na podstawie wyglądu swoich roślin, krok po kroku oznaczysz czego może im brakować i...
Nawozy Seachem - w zestawie taniej
Nawozy Seachem - w zestawie taniej
Przedstawiamy nowo opracowane zestawy nawozów marki Seachem. Są one dobrane pod kątem charakteru akwarium -  w zależności od wielkości...
Szklany dzwon CO2
Szklany dzwon CO2
Nowość w ofercie - szklany dzwon CO2 firmy Plantis. Dzięki temu estetycznemu rozwiązaniu możemy wygodnie dozować dwutlenek węgla z......
Substraty podżwirowe Growise
Substraty podżwirowe Growise
Zapraszamy do zapoznania się z nową linią substratów Growise dedykowaną do podłoży żwirowych i aktywnych... Zapraszamy do...
Nawozy GT AQUA - nowość
Nawozy GT AQUA - nowość
Do oferty sklepu dołączyły nowe nawozy marki GT Aqua. Są one przeznaczone dla roślin wodnych hodowanych w akwariach dekoracyjnych. Nawozy...
Nawozy Yokuchi w nowych mniejszych opakowaniach
Nawozy Yokuchi w nowych mniejszych opakowaniach
Do oferty nawozów Yokuchi dołączyły odżwyki w nowych, mniejszych opakowaniach 30ml. Małe buteleczki pozwalają dozować nawozy w kroplach...
Poziom PO4, a podłoże aktywne
Poziom PO4, a podłoże aktywne
Post od Czytelnika: spotkałem się na jakieś grupie na FB z stwierdzeniem, że w akwarium roślinnym postawionym na podłożu aktywnym powinno...

Forum dyskusyjne
Sklep akwarystyczny

Ładowanie...



Baza wiedzy akwarystycznej


 
 Działamy od 2001 roku i wspólnie z ponad
30 tysiącami akwarystów z całej Polski zdobywamy wiedzę i dzielimy się doświadczeniem oraz informujemy o nowościach z branży akwarystycznej.

 

 

Sklep akwarystyczny

Bogata oferta ponad 300 gatunków i odmian roślin.
Ponad 15 000 produktów dostępnych wysyłkowo lub do odbioru osobistego w Krakowie (obowiązuje zamówienie).
Punkt odbiorów: Kraków ul. Młyńska Boczna 5


Czytaj więcej o odbiorze osobistym

 

 
Copyright © 2001-2023 roslinyakwariowe.pl ®
Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, rozpowszechnianie całości lub fragmentów strony zabronione.
           


 
Facebook Login