Nowe artykuły

Bojownik w akwarium roślinnym

Zapraszamy do obejrzenia akwarium roślinnego z bojownikiem. Jest to przykład dobrej alternatywy do męczenia tych ryb w…

Rozmnażanie Caridina japonica…

Opis procedury rozmnażania krewetek Amano (Caridina Japonica) przygotowany przez forumowicza batonexx. Zobacz wszystko…

10 najładniejszych odmian…

Zapraszamy do obejrzenia filmu prezentującego 10 najładniejszych odmian gupików. Wbrew pozorom te popularne ryby są…

Recenzje

Ładowanie...

Czytaj więcej...







Online

W tej chwili Serwis przegląda 15819 gości oraz 103 zalogowanych użytkowników.

roslinyakwariowe.pl - Profesjonalna Akwarystyka Roślinna

Mszywioły - nieproszeni goście w akwarium

tekst: dr inż. Grzegorz Zygmunt (www.animalian.org)
fotografie: Magda Kwolek-Mirek (www.suephoto.pl)
rysunki: Amelia Sojka (www.roslinyakwariowe.pl)

Wstęp

Mszywioły (Bryozoa) obok korzenionóżek, ośliczek, wypławków, małżoraczków i licznej grupy innych zwierząt, często nagle, zupełnie bez zaproszenia pojawiają się w akwariach zdumiewając zaskoczonych hodowców i wzbudzając w nich niepokój. Wbrew obawom nie są jednak niebezpieczne dla ich podopiecznych, a całkiem korzystnie oddziałują na ekosystem, którym jest domowy zbiornik. 


Wykopaliska z początku XXI wieku, dokonane na terenie Meksyku wskazują, że zwierzęta te powstały przed około 550 milionami lat. Bryozoa we współczesnej taksonomii występują w randze typu, który obejmuje około 5 tysięcy gatunków żyjących obecnie i blisko cztery razy tyle wymarłych. Polska nazwa tej grupy systematycznej wywodzi się najprawdopodobniej od „mchów”, gdyż metoda porastania przez kolonię mszywiołów przedmiotów w wodzie przypomina sposób stosowany przez mchy na lądzie. Obecnie zaliczają się do niej trzy gromady.

Przedstawiciele dwóch z nich występują w wodach słonych. Są to:

  • szczupnice (Stenolaemata) – gatunki należące do tej gromady dominowały w paleozoiku. 
  • krężelnice (Gymnolaemata) – jej reprezentanci są dość jaskrawo ubarwieni, obrastają podwodne skały, a także rośliny, pancerzyki zwierząt morskich, a nawet dna statków. 
  • Przedstawiciele trzeciej gromady to podkówczaki (Phylactolaemata). Żyją tylko w wodach słodkich, zalicza się do nich m.in. najczęściej spotykanego w Polsce, znajdującego się na rysunku 1 rozpiórka (Plumatella repens).

Mszywioły - nieproszeni goście w akwarium
Rys.1 Zooid rozpiórka (Plumatella repens) (A.Sojka www.roslinyakwariowe.pl)

Kolonie mszywiołów

Mszywioły słodkowodne tworzą kolonie, zwane zoariami, składające się z dziesiątek lub setek tysięcy pojedynczych osobników (zooidów). Przypominają one swoim wyglądem krzaczki czy narośla (fot. 1).


Mszywioły - nieproszeni goście w akwarium
Fot. 1 Kolonia mszywiołów – zoarium (M.Kwolek-Mirek www.suephoto.pl)

 

Lokalizacja mszywiołów w akwarium

Często przybierają też formy nasuwające skojarzenia z anielskimi skrzydłami, spłaszczonymi gałązkami czy rozpostartymi dłońmi. Lokalizują się na patykach, muszlach jak również roślinach wodnych. W akwariach mogą umiejscawiać się także na szybach, podłożu, a nawet na kostkach napowietrzających tworząc wyraźne białawe lub lekko brunatne plamy (fot. 2).


Mszywioły - nieproszeni goście w akwarium
Fot. 2 Kostka napowietrzająca porośnięta przez mszywioły (M.Kwolek-Mirek www.suephoto.pl)

 

Wygląd i rozmiary kolonii

Wielkość koloni w warunkach naturalnych może wahać się od kilku milimetrów do nawet paru metrów. Zdecydowana większość mszywiołów prowadzi osiadły tryb życia, choć zdarzają się i takie jak np. Cristatella mucedo które potrafią pełzać.
Każdy organizm wchodzący w skład kolonii w części tylnej otoczony jest oskórkiem, tworzącym walcowatą pochewkę. Zwykle jest ona galaretowata, choć czasem bywa też chitynowa, niekiedy dodatkowo nasycona solami wapnia.

W części głowowej zwanej polipidem znajduje się otoczony orzęsionymi czułkami (lofoforami) otwór gębowy (rys.2).


Mszywioły - nieproszeni goście w akwarium
Rys.2 Schemat budowy mszywioła (A.Sojka www.roslinyakwariowe.pl)

 

Odżywianie

Odżywiają się drogą filtracji. Ich pokarm stanowi zawiesina mikroorganizmów wodnych w składzie której można wyróżnić zarówno glony jak i drobne zwierzęta planktonowe. W pobliżu otworu gębowego zwykle ma ujście otwór odbytowy.
 

Rozmnażanie

Mszywioły są obojnakami. Mogą rozmnażać się płciowo (pojawia się wtedy charakterystyczna biała larwa o wymiarach 1-2 mm, która po paru godzinach swobodnego unoszenia się w wodzie osadza się w podłożu) oraz bezpłciowo przez pączkowanie lub tworzenie tzw. statoblastów, które mogą występować w dwóch rodzajach.

Pierwsza forma ma aparat hydrostatyczny złożony z komór powietrznych, co umożliwia jej swobodne unoszenie się w wodzie, druga zaś jest pozbawiona tego instrumentu, z związku z czym opada na dno. Obie postacie statoblastów służą zarówno rozmnażaniu się jak i przetrwaniu kolonii w niesprzyjających okolicznościach, na przykład podczas zimy lub w okresie długotrwałej suszy.


Mszywioły w szczególnie korzystnych warunkach mogą rozmnożyć się nadmiernie, może to w skrajnych przypadkach prowadzić nawet do zatkania rurek czy przewodów napowietrzających. Jednakże w akwariach odgrywają one raczej pozytywną rolę pełniąc funkcję specyficznego biofiltra. Mszywioły unikają wód zanieczyszczonych i o dużej prędkości przepływu, stronią też zazwyczaj od światła. Nie pozostawiają po sobie trwałych budowli, obumarłe ich kolonie stanowią jeden ze składników mułu dennego.

Do akwarium najczęściej dostają się w postaci statoblastów wraz z wodą, roślinami lub żywym pokarmem pozyskiwanymi z naturalnych źródeł. Zwykle po kilku tygodniach od momentu wzrostu same zaczynają zamierać.
 

Usuwanie mszywiołów

Niecierpliwi hodowcy mogą spróbować usunąć mszywioły z akwarium za pomocą następujących metod:

  • mechanicznej, polegającej na ścieraniu ich z szyb czyścikiem lub kawałkiem szmatki, wycięciu i usunięciu zainfekowanych liści i gałązek roślin, wyjęciu porośniętych nimi kamieni i dekoracji,
  • chemicznej, opierającej się na podniesieniu temperatury do około 30 oC oraz dodaniu do wody preparatów zawierających miedź. W eliminacji mszywiołów słodkowodnych pomaga również niewielki dodatek zwykłej soli (często wystarczy już płaska łyżeczka do herbaty na 10 litrów).

Profilaktycznie powinno się także odkażać wodę pozyskiwaną z naturalnych źródeł. Można do tego celu użyć preparatów i uzdatniaczy dostępnych w sklepach zoologicznych (dawkowanie według załączonych ulotek) lub wody utlenionej (1-3 cm3 na 10 litrów).
 

 


Literatura:
1. Brtek L. i współ. 1991 – Świat zwierząt, MULTICO, Warszawa
2. Jakubowski H., Ring J. 1974 – Ryby w akwarium, WSiP, Warszawa
3. Nidecki T. 2002 – Zdrowy jak ryba – Biblioteka akwarysty, T. 2, Poznań
4. Popek W. i współ. 2010 – Nowoczesna hodowla ryb akwariowych, Wyd. IRŚ, Olsztyn
5. Stańczykowska A. 1986 – Zwierzęta bezkręgowe naszych wód, WSiP, Warszawa
6. Umiński T. 1986 – Zwierzęta i oceany, WSiP, Warszawa

Artykuł jest wynikiem współpracy z Towarzystwem Naukowym Animalian (www.animalian.org), organizatorem spotkań, sympozjów, wykładów i kursów popularyzujących zagadnienia związane z chowem i hodowlą zwierząt ozdobnych. Firmy zainteresowane promocją zapraszamy do działu: Reklama oraz Współpraca 






Forum Dyskusyjne

Serwis roslinyakwariowe.pl


 
 Działamy od 2001 roku i wspólnie z ponad 43 tysiącami akwarystów z całej Polski zdobywamy wiedzę i dzielimy się naszyn doświadczeniem.  

     zamów e-Magazyn na e-mail

Salon firmowy w Krakowie

Zapraszamy do odwiedzin naszego
sklepu i galerii akwariów roślinnych.

Poniedziałek-piątek: 12:00-18:00
Sobota: 10:00-14:00

mapa dojazdu